WARTO WIEDZIEĆ !  

BY JEDZENIE PRZYNOSIŁO ZDROWIE


W jedzeniu nie chodzi tylko o to, byśmy się najedli do syta albo ponad miarę. Chodzi o to, by jedzenie przynosiło nam zdrowie. Jedzmy dla zdrowia! Ważne jest świadome odżywianie, czyli wiedza co, kiedy i ile jeść, by być zdrowym. Ważne jest, byśmy siebie rozpoznali Jedzenie ma służyć nam – a nie odwrotnie.


Zdrowa żywność to - żywność naturalna (najlepiej ekologiczna), jak najmniej przetworzona.


Żywność, która nie żywi.
Jest taka żywność, która nie żywi, nie odżywia. To dania gotowe, przemysłowo przetworzone. A więc nie jedz „gotowców” – fast-food (hot-dog, hamburger, kebab itp.), zup z proszku, gotowych sosów, konserw czy tanich wędlin – zawierają dużo konserwantów, barwników, cukru, soli, szkodliwego tłuszczu.
Ogranicz:

  • nabiał (a zwłaszcza wyroby z mleka krowiego: jogurty owocowe, mleko, serki homogenizowane, serki topione); zamiennik: tofu, mleko i sery kozie.
  • cukier (w tym cukierki, czekoladę mleczną, bezy, ptasie mleczko, lizaki itd.); zamiennik; miód naturalny,
  • mąkę oczyszczoną (w tym pieczywo zwykłe, zwykły makaron, pierogi i naleśniki na mące rafinowanej, czyli zwykłej), gdyż zawiera gluten ; zamiennik: mąka pełnoziarnista (i produkty pełnoziarniste: płatki, makaron, pieczywo), orkiszowa
  • mięso; zamiennik: cieciorka soja, soczewica, groch, fasola

Unikaj białej mąki i białego ryżu. Oczyszczanie ziarna  (pszenica, orkisz, żyto, jęczmień, gryka, ryż) pozbawia je najbardziej wartościowych składników: makro- i mikroelementów, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zwykły chleb i bułki zapychają przewód pokarmowy, spowalniając jego pracę. Są wytwarzane z białej, rafinowanej mąki i właściwie są mało wartościowe. Zamienniki:

  • makarony z pełnego ziarna, również makaron gryczany, ryżowy, jaglany, z grochu lub fasoli;
  • pieczywo pełnoziarniste wytwarzane na zakwasie, bez dodatku drożdży; najlepiej żytnie lub orkiszowe;
  • ryż brązowy, pełnoziarnisty; ryż jaśminowy, ryż basmati, ryż okrągły do sushi czy do risotto.

Ograniczaj sól
Używaj bardzo mało soli (zatrzymuje wodę w organizmie). Sól jest w wędlinach, chlebie, serze żółtym, ciastkach, vegecie, zupkach i sosach w proszku i wielu innych produktach. Sól zatrzymuje wodę w organizmie, zwiększa ciśnienie i prowadzi do chorób cywilizacyjnych. Kupuj tylko sól nierafinowaną.

W zdrowym odżywianiu kieruj się zasadą 4xU
•    Umiarkowanie
•    Uregulowanie
•    Urozmaicenie
•    Utrzymanie w cieple
Umiarkowanie
Lepiej jeść mało, a często. 5 posiłków dziennie to optymalne rozwiązanie. Dzień zaczynaj od obfitego, ciepłego śniadania, potem stopniowo zmniejszaj porcje.
Śniadanie ma być duże, koniecznie na ciepło. Owsianka na wodzie z bakaliami, owocami,  jajka, zupa, może być wczorajszy obiad. Nawet kanapki – z sandwicha lub piekarnika – jak najczęściej na ciepło. Czego nie jemy na śniadanie: jogurtów, zwłaszcza z surowym muesli, twarożków, kanapek z serem.
Jedz kiedy odczuwasz głód, a kiedy już się nasycisz – po prostu przestań jeść. Nie jedz tylko dlatego, że coś zostało na talerzu, jest zapłacone albo „wypada” – zjeść urodzinowy tort lub ciasto do kawy.
Uregulowanie
Pamiętaj o regularnych porach posiłków – to pozwala przygotować się naszym narządom trawiennym, jedz często, a mniej. Ilość pożywienia ma przypominać trójkąt, rano dużo, potem coraz mniej. Lepiej zjeść 5 małych posiłków co 2 godziny, niż nie jeść przez większość dnia, a potem najeść się na wieczór.
Urozmaicenie
Jedz warzywa, kasze, płatki pełnoziarniste, pieczywo, mięso, ryby, dobrej jakości tłuszcze (olej lniany na zimno, oliwa z oliwek, masło extra).
Jedz zielone warzywa: sałaty liściowe, świeże zioła, kiełki, brukselka, brokuły, szpinak.
Próbuj nowości! Jeśli jeszcze nie znasz, polecamy cieciorkę, soczewicę, pastę z awokado, pesto, oliwki, kapary, suszone pomidory itd.
Jedz zupy, są pożywne, łatwo strawne i pełne wartości odżywczych. Jedz zupy krem – z dyni, z marchwi, z brokuła czy porowo-serową.
Warto jeść suszone owoce (jabłka, gruszki, śliwki, morele, rodzynki), różne pestki (dyni, słonecznika, sezam, siemię lniane), migdały, orzechy. Mają bardzo dużo makro- i mikroelementów, a także witamin. Są bogate w błonnik, a to poprawia wypróżnianie.
Warto wprowadzić:
•    warzywa strączkowe – groch, fasola, , fasolka szparagowa, cieciorka, soczewica
•    kasza- jaglana, krakowska, gryczana niepalona, pęczak jęczmienny, kukurydziana
•    więcej przypraw – czosnek, bazylia, oregano, zioła prowansalskie, kardamon, goździki, cynamon, świeży imbir, koperek, natka, kozieradka, tymianek, rozmaryn, anyż itd.
•    herbatki zawierające – koper włoski, rumianek, imbir, kardamon, tymianek, goździki. Pij też herbatki ziołowe, takie jak koper włoski, rumianek, melisa czy mięta.
Utrzymanie żołądka w cieple
Tak jak samochód jeździ sprawniej na ciepłym silniku, tak nasz organizm lepiej funkcjonuje z ciepłym żołądkiem. Często masz zimne ręce lub stopy? Jest ci zazwyczaj chłodno? Jedz potrawy, które będą Cię rozgrzewać.
Produkty wychładzające - surowe, kwaśne, zimne, np. jogurty, koktajle mleczno-owocowe, dżemy; surówki; napoje (nie)gazowane; cytrusy.
Cierpisz na zgagę, nie śpisz po nocach, jest Ci często gorąco? Ogranicz mięso, ostre przyprawy (pieprz czarny i cayenne, curry, gałka muszkatałowa, cynamon, chili, ostra papryka), świeży czosnek i imbir;
Częściej wychodź na świeże powietrze, pracuj też ze stresem  
Zrezygnuj z nadmiaru lodów i mrożonek, za bardzo wychładzają organizm. Nie jedz rzeczy „prosto z lodówki”, pozwól by nabrały temperatury pokojowej lub podgrzej je na ogniu.
Co osłabia układ pokarmowy?

  • cukier – wcale nie krzepi, wypłukuje cenne składniki odżywcze, jest bezwartościowy, utrudnia pracę trzustki (a to droga do cukrzycy), jest przyczyną nadwagi i otyłości
  • nadmiar nabiału - ze względu na trudną do strawienia kazeinę (białko występujące w produktach mlecznych) i laktozę (cukier mleczny), gdyż wiele osób nie wytwarza enzymów trawiących laktozę
  • nadmiar produktów mącznych (z białej, tzw. zwykłej mąki) w postaci naleśników, pierogów i makaronu – z powodu niskiej zawartości składników odżywczych mąki rafinowanej dieta oparta na tych produktach jest uboga, a zawarty w niej gluten nie tylko utrudnia trawienia, ale i powoduje reakcje alergiczne.

Przewaga cukru, nabiału i białej mąki w diecie nie zostawia miejsca na produkty wysokowartościowe, takie jak warzywa, kasze, pestki, bakalie czy mięso dobrej jakości. Przyjrzyj się swojej diecie i sprawdź jakie grupy produktów w niej dominują, a jakich brakuje.
Odżywiajmy się dla zdrowia!
Warto sobie uświadomić, że nieodpowiednie odżywianie prowadzi do szeregu chorób cywilizacyjnych, np. cukrzyca, alergia, otyłość.
Teraz umieramy nie z głodu, lecz z nadmiaru- tłuszczu, cukru, soli, konserwantów, przetworzonych rzeczy.
Odżywiajmy się dla zdrowia!                                                                          


Małgorzata Wiese
(w oparciu o artykuł K. Rudnickiej)